Mustafa Kemal Paşa Samsun’a çıktı; Millî Mücadele’nin örgütlenme süreci başladı.
DİJİTAL TARİH ARŞİVİ
Bir milletin hafızası, gün gün Atatürk.
Mustafa Kemal Atatürk’ün yaşamını, sözlerini ve iz bırakan anlarını kronolojik bir yolculukla keşfedin.
Kurtuluş Savaşı kronolojisi.
19 Mayıs 1919’dan Cumhuriyet’e uzanan mücadelenin dönüm noktalarını tarih sırasıyla inceleyin.
Şehir şehir kurtuluş.
Şehir adlarının yanındaki kırmızı noktalara dokunarak tarihleri inceleyin.
İşgalKurtuluş
ASKERÎ VE DİPLOMATİK YOLCULUK
Savaşlardan barış masasına.
Mustafa Kemal Atatürk’ün görev aldığı savaşları, cepheleri ve liderliğindeki dönemin başlıca antlaşmalarını birlikte inceleyin.
Trablusgarp
Trablusgarp Savaşı
Tobruk ve Derne bölgelerinde yerel kuvvetlerin örgütlenmesi ve sevkinde görev aldı.
Trakya
Balkan Savaşları
Gelibolu ve Bolayır bölgesinde görev yaptı; Edirne’nin geri alınışında yer alan kolordunun kurmay kadrosundaydı.
Gelibolu
Çanakkale Savaşları
19. Tümen Komutanı olarak Arıburnu, Conkbayırı ve Anafartalar’daki savunmayı yönetti.
Anadolu
Türk İstiklâl Harbi
Millî Mücadele’nin başkomutanı olarak Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz’un stratejik yönetimini üstlendi.
19. Tümen
Çanakkale Cephesi
Arıburnu ve Anafartalar gruplarında görev alarak düşman ilerleyişinin durdurulmasında belirleyici rol oynadı.
Doğu Anadolu
Kafkas Cephesi
16. Kolordu Komutanı olarak Muş ve Bitlis’in geri alınmasını sağlayan harekâtı yönetti.
7. Ordu
Suriye–Filistin Cephesi
7. Ordu Komutanı olarak görev yaptı; geri çekilme sırasında birliklerin düzenini korudu.
Başkomutanlık
Batı Cephesi
Başkomutan sıfatıyla Sakarya savunmasını ve Büyük Taarruz’u sevk ve idare etti.
TBMM adına imzalandı
Gümrü Antlaşması
TBMM Hükûmeti’nin uluslararası alandaki ilk antlaşmasıdır; Doğu Cephesi’ndeki çatışma sona erdi.
TBMM diplomasisi
Moskova Antlaşması
TBMM Hükûmeti ile Sovyet Rusya arasında imzalandı ve doğu sınırının temel çerçevesini oluşturdu.
TBMM diplomasisi
Ankara Antlaşması
Fransa ile çatışmaları sona erdirdi; Güney Cephesi’nin kapanmasını ve Fransız kuvvetlerinin çekilmesini sağladı.
Atatürk’ün liderliğindeki süreç
Mudanya Ateşkes Antlaşması
İsmet Paşa tarafından TBMM adına imzalandı; silahlı mücadele dönemi sona erdi ve Doğu Trakya savaşılmadan teslim alındı.
Atatürk’ün liderliğindeki süreç
Lozan Barış Antlaşması
İsmet Paşa başkanlığındaki heyet tarafından imzalandı; yeni Türk devletinin bağımsızlığı uluslararası düzeyde tanındı.
CUMHURİYETİN DÜŞÜNCE VE DÖNÜŞÜM ÇİZGİSİ
İlke ve İnkılapları
Altı temel ilkeyi ve Cumhuriyet’in kuruluş dönemindeki başlıca dönüşümleri kısa açıklamalarla inceleyin.
Cumhuriyetçilik
Egemenliğin millete ait olduğu, yöneticilerin seçimle ve belirli sürelerle göreve geldiği yönetim anlayışı.
Milliyetçilik
Dil, kültür, ülkü ve vatandaşlık bağı çevresinde millî birlik, bağımsızlık ve dayanışmayı esas alan anlayış.
Halkçılık
Kanun önünde eşitliği, ayrıcalıksız toplumu ve devlet yönetimine eşit katılımı temel alan ilke.
Devletçilik
Özel girişimi dışlamadan, kalkınmanın gerektirdiği alanlarda devlete yapıcı, düzenleyici ve yönlendirici görev veren model.
Lâiklik
Devlet yönetimi ile din işlerinin ayrılması; din ve vicdan özgürlüğünün güvence altına alınması.
İnkılapçılık
Çağın gereklerine göre sürekli gelişmeyi, akıl ve bilim yoluyla yenileşmeyi sürdürme anlayışı.
Siyasî
Saltanatın kaldırılması
Osmanlı saltanatı hukuken sona erdi ve millî egemenlik temelli yeni devlet düzeninin önü açıldı.
Siyasî
Cumhuriyet’in ilanı
Devletin yönetim şekli Cumhuriyet olarak belirlendi; Mustafa Kemal ilk Cumhurbaşkanı seçildi.
Siyasî · Eğitim
Halifeliğin kaldırılması ve öğretim birliği
Halifelik kaldırıldı; eğitim kurumları Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile ortak bir sisteme bağlandı.
Hukuk
Türk Medeni Kanunu
Aile ve kişiler hukukunda laik ve çağdaş esaslara dayanan yeni düzen kabul edildi.
Dil · Eğitim
Yeni Türk harflerinin kabulü
Latin esaslı Türk alfabesi kabul edildi ve Millet Mektepleriyle yaygın okuryazarlık çalışması başlatıldı.
Toplumsal
Soyadı Kanunu
Her vatandaşın bir soyadı taşıması kabul edilerek resmî işlemlerde ortak ve çağdaş bir düzen oluşturuldu.
Siyasî · Toplumsal
Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı
Kadınların ulusal seçimlerde seçme ve milletvekili seçilme hakları anayasal güvenceye kavuştu.
SÖZLERİ
Fikirleriyle yaşayan bir miras.
Tüm sözleri gör →
Barış, milletleri refah ve mutluluğa eriştiren en iyi yoldur.
Korku üzerine egemenlik kurulamaz. Toplara dayanan egemenlik devamlı olmaz.
Yurtta barış, dünyada barış için çalışıyoruz.
Yurtta sulh, cihanda sulh.
Bizim anlayışımıza göre, siyasal kuvvet, millî irade ve egemenlik, milletin bütün halinde ortak kişiliğine aittir; birdir, bölünemez, ayrılamaz ve başkasına bırakılamaz.
Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.
Ben, siyasal sorunları da askerî durumlar gibi harita üzerinden incelerim.
Sanatsız kalan bir milletin yaşam damarlarından biri kopmuş olur.
Siyasal, askerî zaferler ne kadar büyük olursa olsunlar, ekonomik zaferlerle taçlandırılmazlarsa meydana gelen zaferler devamlı olamaz, az zamanda söner.
Dış siyaset, iç kuruluş ve iç siyasete dayandırılmak zorunluğundadır; yani iç kuruluşun kaldıramayacağı genişlikte olmamalıdır.
Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.
Türk milletinin karakterine ve âdetlerine en uygun olan bu yönetim şekli, milletin insanca yaşamasını bilmesi, insanca yaşamanın neye bağlı olduğunu öğrenmesi demektir.
BELGELERDEN İZLER
İmzanın Yolculuğu
Mustafa Kemal’den Atatürk’e uzanan süreç; alfabe değişimi ve Soyadı Kanunu ile birlikte imzaya da yansıdı.
HATIRA DEFTERİ
Bugün Atatürk için bir not bırak.
Duygunuzu, düşüncenizi veya ona söylemek istediğiniz birkaç cümleyi paylaşın. Notlar editör onayından sonra yayımlanır.
Onaylanan notlar
Anı defterini oku →Her 10 Kasım’da aynı özlemle, her 29 Ekim’de aynı gururla sizi anıyoruz. Kurduğunuz Cumhuriyet sonsuza dek yaşayacak.
— Ankara’dan Bir Ziyaretçi
Cumhuriyetin bize kazandırdığı eşitlik, eğitim ve özgür düşünce değerlerini korumak en büyük sorumluluğumuz. Emanetiniz daima yolumuzu aydınlatacak.
— Bir Öğretmen
Sizi yalnızca özlemle değil; bilime, sanata ve özgür düşünceye duyduğumuz inançla anıyoruz. Açtığınız yolda umutla yürümeye devam ediyoruz.
— Ziyaretçi Notu
Cumhuriyetin aydınlık yolunda bizlere bıraktığınız değerlere sahip çıkmaya devam edeceğiz. Fikirleriniz ve cesaretiniz, gelecek kuşaklara da yol göstermeyi sürdürecek.
— Bir Cumhuriyet Genci